اسباب بازی خطرناک برای کودکان

انتخاب اسباب بازی برای کودک فقط به جذاب بودن، رنگارنگ بودن یا گران بودن آن خلاصه نمیشود. بعضی اسباب بازی ها با اینکه در نگاه اول بامزه، آموزشی یا سرگرم کننده به نظر میرسند، میتوانند برای سلامت کودک خطر واقعی ایجاد کنند. خطر فقط به وسایل تیز و برنده مربوط نیست؛ گاهی یک عروسک با دوخت ضعیف، یک ماشین پلاستیکی ارزان، یک اسلایم بی کیفیت یا حتی یک اسباب بازی صدا دار، میتواند باعث خفگی، آسیب شنوایی، مسمومیت یا جراحت شود. پدر و مادرها معمولا زمان خرید، بیشتر به سن روی بسته بندی، ظاهر محصول و علاقه کودک توجه میکنند، اما نکته مهم تر شناخت خطرهای پنهانی هر اسباب بازی است؛ همان خطرهایی که معمولا دیر دیده میشوند و گاهی وقتی مشخص میشوند که دیگر دیر شده است.

همین جا بد نیست این جمله معروف از فرد راجرز را به یاد بیاوریم: «بازی در واقع کار کودک است.» وقتی بازی تا این حد مهم است، امن بودن ابزار بازی هم دیگر یک موضوع ساده و حاشیه ای نیست.

چه اسباب بازی هایی برای کودک خطرناک است؟

اسباب بازی خطرناک فقط وسیله ای نیست که شکسته یا تیز باشد. هر اسباب بازی که با سن، توانایی جسمی، مرحله رشد، خلق و خوی کودک یا شرایط استفاده او هماهنگ نباشد، میتواند خطرناک باشد. برای مثال اسباب بازی که قطعات بسیار کوچک دارد برای کودک خردسال یک خطر خفگی است، اما همان وسیله برای کودک بزرگ تر شاید کاملا عادی باشد. از طرف دیگر، بعضی اسباب بازی ها از مواد اولیه بی کیفیت ساخته میشوند و حتی اگر ظاهر سالم داشته باشند، ممکن است رنگ سمی، پلاستیک نامرغوب، لبه های تیز یا باتری های ناامن داشته باشند. بنابراین خطرناک بودن یک اسباب بازی فقط به شکل ظاهری آن بستگی ندارد، بلکه به جنس، اندازه، استحکام، صدا، نوع باتری، قابلیت شستشو، امکان شکستن و حتی شیوه استفاده کودک هم مربوط است.برای مشاهده لیست اسباب بازی و خرید اسباب بازی کودک روی لینک کلیک کنید.

اسباب بازی های کوچک چرا بیشتر از چیزی که فکر میکنید خطر دارند؟

اسباب بازی هایی که مهره، دکمه، آهنربا، چشم عروسک، چرخ کوچک، گلوله، سکه پلاستیکی یا قطعات جداشونده دارند، از مهم ترین عوامل خفگی در کودکان کم سن هستند. کودک در سال های اول رشد، دنیا را با دهانش میشناسد و خیلی راحت هر چیزی را داخل دهان میبرد. اگر قطعه ای به اندازه ای باشد که راه تنفس را ببندد، حتی در چند ثانیه ممکن است حادثه رخ بدهد. خطر زمانی بیشتر میشود که والدین تصور میکنند چون کودک دیگر نوزاد نیست، پس هر نوع اسباب بازی برای او بی خطر است. در حالی که بسیاری از کودکان دو تا چهار ساله هم هنوز عادت گذاشتن وسایل در دهان را دارند، مخصوصا وقتی هیجان زده، خواب آلود یا تنها هستند.

نکته مهم اینجاست که فقط اسباب بازی های ریز خطرناک نیستند، بلکه اسباب بازی های بزرگی هم که قطعاتشان به راحتی جدا میشود، همان اندازه دردسرسازند. یک عروسک پارچه ای با چشم های چسبی، یک ماشین با چرخ لق، یک تفنگ پلاستیکی با فشنگ های کوچک یا یک لگوی نامناسب برای سن پایین، همگی میتوانند به سرعت به منبع خطر تبدیل شوند. گاهی پدر و مادر اسباب بازی را سالم تحویل کودک میدهند، اما پس از چند بار ضربه خوردن یا پرت شدن، وسیله شروع به خرد شدن میکند و قطعات ریز آن در دسترس کودک قرار میگیرد. اینجاست که ماجرا کمی ترسناک تر از چیزی میشود که اولش بنظر میرسید.

اسباب بازی های باتری خور چه خطرهایی دارند؟

اسباب بازی های باتری خور اگر درپوش باتری محکم نداشته باشند، میتوانند بسیار خطرناک باشند. باتری های سکه ای و کوچک یکی از جدی ترین تهدیدها برای کودکان هستند، چون در صورت بلعیده شدن، فقط باعث خفگی نمیشوند؛ بلکه میتوانند در مدت کوتاهی به بافت های داخلی بدن آسیب شدید بزنند. این نوع باتری اگر در مری یا دستگاه گوارش گیر کند، میتواند سوختگی شیمیایی ایجاد کند و نیاز به اقدام اورژانسی داشته باشد. مشکل اینجاست که بعضی والدین اصلا متوجه نمیشوند باتری از اسباب بازی خارج شده یا کودک آن را برداشته است.

مقاله بهترین اسباب بازی برای هدیه کودک را حتما بخوانید.

خطر دیگر مربوط به نشت مواد داخل باتری، داغ شدن بیش از حد وسیله یا استفاده از شارژر نامناسب است. بعضی اسباب بازی های ارزان کیفیت، مدار ایمن ندارند و هنگام استفاده طولانی یا شارژ شدن، داغ میکنند. اگر کودک آن را بغل کند، زیر پتو ببرد یا نزدیک صورت نگه دارد، احتمال سوختگی یا آسیب پوستی وجود دارد. اسباب بازی هایی که نور زننده و صدای شدید هم دارند، اگر بی کیفیت باشند، خطر را بیشتر میکنند. پس باتری خور بودن به خودی خود بد نیست، اما ایمن نبودن محفظه باتری و ساخت ضعیف، آن را به مشکل تبدیل میکند.

اسباب بازی های آهنی و مغناطیسی چه زمانی خطرناک میشوند؟

اسباب بازی هایی که آهنرباهای کوچک و قوی دارند، از آن دسته خطرهایی هستند که معمولا دست کم گرفته میشوند. اگر کودک بیش از یک آهنربا را ببلعد، یا یک آهنربا همراه یک قطعه فلزی دیگر وارد بدن شود، ممکن است این قطعات در بخش های مختلف روده به هم جذب شوند و آسیب داخلی جدی ایجاد کنند. این موضوع فقط یک هشدار ساده نیست و در مواردی میتواند به جراحی منجر شود. خطر اصلی اینجاست که بلعیدن آهنربا ممکن است در لحظه علامت مشخصی نداشته باشد و والدین دیر متوجه شوند.

اسباب بازی های ساختنی مغناطیسی، حروف و اعداد مگنتی، توپک های مغناطیسی و بعضی پازل های جدید، اگر برای سن نامناسب خریداری شوند یا کیفیت ساختشان پایین باشد، دردسر درست میکنند. وقتی آهنربا شل باشد یا پوشش آن ترک بخورد، جدا شدنش بسیار ساده میشود. بعضی وقت ها هم بزرگ ترها فکر میکنند چون این اسباب بازی آموزشی است، پس حتما بی خطر است. اما واقعیت این است که آموزشی بودن، جای ایمن بودن را نمیگیرد.

اسباب بازی های دارای لبه تیز، فنر، سیم یا پرتاب شونده

هر اسباب بازی که امکان ضربه زدن، پرتاب شدن یا بریدن داشته باشد، باید با دقت بیشتری بررسی شود. تیر و کمان اسباب بازی، تفنگ ساچمه ای، تفنگ فومی بی کیفیت، شمشیر پلاستیکی خشک، هلیکوپترهای کوچک پرنده، فنرهای فلزی و حتی بعضی ماشین های کنترلی، ممکن است به چشم، صورت، دندان یا انگشت کودک آسیب بزنند. چشم در میان همه اعضای بدن، بیشترین آسیب را از این نوع وسایل میبیند، چون یک ضربه کوتاه و ناگهانی کافی است تا مشکل جدی ایجاد شود.

گاهی هم آسیب از ظاهر وسیله مشخص نیست. مثلا اسباب بازی ای که پلاستیک خشک و شکننده دارد، بعد از ضربه ترک میخورد و لبه برنده پیدا میکند. یا وسیله ای که سیم فلزی نازک دارد، به مرور از روکش خارج میشود و دست کودک را میبرد. این خطرها در خانه هایی بیشتر است که چند کودک با سنین مختلف کنار هم بازی میکنند، چون اسباب بازی مناسب کودک بزرگ تر ممکن است برای کودک کوچک تر کاملا نامناسب و خطرناک باشد.

آیا اسلایم، خمیر بازی و رنگ ها هم میتوانند خطرناک باشند؟

بله، مخصوصا زمانی که از برندهای نامعتبر یا محصولات دست ساز ناشناخته خریداری شوند. بعضی اسلایم ها و خمیرهای بازی از مواد شیمیایی نامناسب، اسانس های قوی، رنگ های غیر استاندارد یا نگهدارنده های حساسیت زا ساخته میشوند. تماس طولانی این مواد با پوست کودک میتواند باعث خارش، قرمزی، خشکی پوست یا حساسیت تنفسی شود. اگر کودک عادت داشته باشد دستش را به دهان ببرد، خطر ورود مواد به بدن هم مطرح میشود. حتی بعضی محصولات بوی تندی دارند که در فضای بسته میتواند برای کودک آزاردهنده باشد.

در مورد رنگ انگشتی، آبرنگ، ماژیک و وسایل هنری هم باید احتیاط کرد. قابل شستشو بودن، غیر سمی بودن و مناسب بودن برای گروه سنی کودک، نکته مهمی است. هر محصولی که فقط ظاهر فانتزی و بسته بندی خوشگل دارد، لزوما انتخاب مطمئنی نیست. بعضی والدین چون این وسایل را در بخش لوازم هنری میبینند، ناخودآگاه تصور میکنند بی خطرند، اما مواد اولیه نامطمئن میتواند همان جایی دردسر درست کند که اصلا انتظارش نمی رود.

اسباب بازی های پر سر و صدا چه آسیبی دارند؟

خیلی از اسباب بازی های موزیکال و صدا دار بیش از حد بلند هستند. اگر کودک مدت زیادی اسباب بازی پر صدا را نزدیک گوشش نگه دارد، یا بارها و بارها با صدای شدید در محیط بسته درگیر باشد، احتمال آسیب به شنوایی وجود دارد. این موضوع در اسباب بازی های تفنگی، پیانوهای بی کیفیت، حیوانات موزیکال، ماشین های آژیردار و ابزارهای تقلیدی مثل میکروفن و بلندگو بیشتر دیده میشود. مشکل این است که آسیب شنوایی معمولا تدریجی است و به همین دلیل والدین آن را جدی نمیگیرند.

صدای آزاردهنده فقط به گوش آسیب نمیزند، بلکه بعضی کودکان را بی قرار، عصبی یا مضطرب میکند. کودکی که هنوز سیستم عصبی حساسی دارد، ممکن است با نور و صدای شدید، زودتر خسته شود یا خوابش به هم بریزد. بنابراین وقتی درباره خطر اسباب بازی حرف میزنیم، فقط شکستگی و زخم مطرح نیست؛ گاهی یک صدای بد و مدام هم خودش یک خطر خاموش است.

اسباب بازی های بند دار، نخ دار و قابل پیچیدن دور گردن

اسباب بازی هایی که بند بلند، نخ، روبان، کش یا طناب دارند، برای کودکان کم سن میتوانند خطر گیر افتادن یا فشار به گردن ایجاد کنند. این خطر بیشتر درباره اسباب بازی های آویزدار، بعضی عروسک ها، وسایل کشیدنی، پستانک بندهای غیر استاندارد، چادرهای بازی دارای طناب، و حتی بعضی لباس های نمایشی کودکانه دیده میشود. اگر کودک هنگام خواب، دویدن یا بالا رفتن از مبل و تخت با این وسایل درگیر شود، امکان پیچیدن دور گردن یا گیر کردن در جای دیگر وجود دارد.

این دسته از خطرها چون کمتر از خفگی با قطعات کوچک درباره شان صحبت میشود، گاهی از دید خانواده ها پنهان میماند. در صورتی که یک بند بلند در محیط بازی، مخصوصا برای کودک زیر سه سال، واقعا نباید ساده گرفته شود. بعضی اسباب بازی ها شاید برای کودک بزرگ تر بی مشکل باشند، اما وقتی در خانه کودک خردسال هم حضور دارد، لازم است با دقت بیشتری نگهداری شوند.

چه اسباب بازی هایی برای نوزاد و کودک زیر سه سال نامناسب ترند؟

برای نوزاد و کودک زیر سه سال، هر اسباب بازی که کوچک، سنگین، شکننده، دارای باتری در دسترس، رنگ پوسته شونده، بند بلند، قطعات جداشونده، بوی شدید، بافت زبر یا لبه تیز داشته باشد، نامناسب است. در این سن، کودک فقط با دست بازی نمیکند؛ میجود، پرت میکند، میکوبد، میکشد و روی آن میافتد. یعنی اسباب بازی باید هم از نظر شیمیایی امن باشد، هم از نظر مکانیکی مقاوم و هم از نظر طراحی متناسب با رشد کودک.

جغجغه ای که بدنه اش ترک میخورد، دندانگیری که از مواد نامطمئن ساخته شده، عروسک پشمالویی که پرز میدهد، یا وسیله ای که به ظاهر نرم است اما دوخت ضعیفی دارد، همگی برای این گروه سنی خطر بیشتری دارند. والدین باید در این سن، بیشتر از جذابیت، دنبال سادگی و ایمنی باشند. شاید بعضی اسباب بازی های خیلی شیک و مدرن، برای این سن فقط دردسر درست کنند و عملا به کار نیایند.

نشانه های یک اسباب بازی ناایمن چیست؟

بعضی نشانه ها خیلی واضح اند و نباید نادیده گرفته شوند. اگر اسباب بازی بوی تند شیمیایی میدهد، رنگ آن با دست پاک میشود، درزهای بدنه شل است، قطعات با فشار کم جدا میشوند، پلاستیک آن خیلی نازک یا شکننده است، پیچ ها لق هستند، محفظه باتری قفل مناسب ندارد، صدای غیر عادی از داخل آن می آید یا پس از مدت کوتاه داغ میشود، اینها زنگ خطر هستند. همچنین اگر بسته بندی اطلاعات روشن درباره سن مناسب، جنس محصول یا هشدارهای ایمنی ندارد، بهتر است با احتیاط بیشتری سراغ آن بروید.

گاهی هم مشکل بعد از چند روز استفاده خودش را نشان میدهد. مثلا کودک ناگهان تکه ای از اسباب بازی را در دست دارد، یا متوجه میشوید پرزها و تزیینات آن جدا شده اند. در بعضی موارد خانواده ها میگویند «چند روزه چیزی نشده»، اما واقعیت این است که بسیاری از حادثه ها بعد از عادی شدن حضور وسیله در خانه رخ میدهند، نه همان روز اول. برای همین بازبینی منظم اسباب بازی ها واقعا لازم است، هرچند اغلب فراموش میشود.

چگونه اسباب بازی خطرناک را قبل از خرید تشخیص دهیم؟

قبل از خرید باید به سه موضوع مهم توجه شود: سن کودک، کیفیت ساخت و نوع استفاده. اگر کودک زیر سه سال است، هر وسیله ای که قطعه ریز دارد یا ممکن است قطعه ای از آن جدا شود، باید کنار گذاشته شود. بعد باید جنس بدنه، دوخت، استحکام، نوع رنگ، نحوه بسته شدن باتری و شدت صدا را بررسی کرد. اسباب بازی خوب لزوما آن نیست که امکانات زیاد دارد؛ گاهی یک وسیله ساده و استاندارد، از یک محصول پر زرق و برق و پر آپشن، خیلی ایمن تر و مفیدتر است.

همچنین باید به عادت های خود کودک هم توجه شود. بعضی بچه ها پر تحرک ترند، بعضی همه چیز را به دهان میبرند، بعضی زود عصبانی میشوند و اسباب بازی را پرت میکنند، بعضی هم کنجکاوی عجیبی دارند و سعی میکنند هر وسیله ای را باز کنند. برای همین یک اسباب بازی ممکن است برای یک کودک مناسب و برای کودک دیگر دردسرساز باشد. این بخش از انتخاب، معمولا از نگاه خریدارها دور میماند، در حالی که خیلی مهم است.

اگر کودک با اسباب بازی خطرناک در تماس بود چه باید کرد؟

اگر کودک قطعه ای را بلعیده، دچار خفگی شده، باتری را در دهان گذاشته، آهنربا بلعیده، با لبه تیز زخمی شده یا ماده شیمیایی اسباب بازی با چشم و دهان او تماس پیدا کرده، نباید منتظر ماند تا علائم شدیدتر شود. در این شرایط اقدام سریع اهمیت زیادی دارد. در موارد خفگی، بلعیدن باتری یا آهنربا، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است. اگر پوست یا چشم با ماده تحریک کننده تماس داشته، باید سریع و درست شستشو داده شود و در صورت باقی ماندن علائم، پیگیری پزشکی انجام شود.

موضوع مهم این است که در این شرایط نباید با روش های خانگی و حدس و گمان وقت را از دست داد. بعضی خانواده ها سعی میکنند خودشان شی را خارج کنند یا چند ساعت صبر کنند تا ببینند چه میشود. این تاخیر گاهی خطرناک تر از خود حادثه است. اگر شک دارید که تماس کودک با اسباب بازی خطر ایجاد کرده یا نه، بهتر است احتیاط را جدی تر بگیرید.

اگر به دنبال خرید اسباب بازی های با کیفیت، استاندارد و متناسب با سن کودک هستید، اسباب بازی ملوسک میتواند انتخاب مطمئنی برای شما باشد. در اسباب بازی ملوسک میتوانید با خیال راحت تر میان محصولات متنوع بگردید، مشخصات را بررسی کنید و برای کودک خود اسباب بازی هایی بخرید که هم جذاب باشند و هم از نظر ایمنی، انتخاب سنجیده تری محسوب شوند. وقتی پای سلامت و آرامش کودک وسط باشد، خرید از یک فروشگاه قابل اعتماد واقعا فرق ایجاد میکند. برای یک انتخاب مطمئن تر، اسباب بازی ملوسک را جدی بگیرید.

سوالات متداول

آیا هر اسباب بازی که روی آن نوشته شده مناسب بالای سه سال، برای کودک زیر سه سال خطرناک است؟

در بسیاری از موارد بله، چون این برچسب معمولا به وجود قطعات کوچک یا طراحی نامناسب برای سنین پایین اشاره دارد. البته فقط برچسب سن کافی نیست و باید خود محصول هم از نظر قطعات، جنس و استحکام بررسی شود.

خطرناک ترین نوع اسباب بازی برای کودک چیست؟

معمولا اسباب بازی های دارای قطعات کوچک، باتری سکه ای و آهنرباهای قوی در گروه خطرناک ترین ها قرار میگیرند، چون ممکن است باعث خفگی یا آسیب داخلی شدید شوند و گاهی علائم اولیه واضحی هم نداشته باشند.

آیا اسباب بازی های پلاستیکی ارزان همیشه خطرناک هستند؟

نه همیشه، اما ریسک در آنها بیشتر است. پلاستیک بی کیفیت، رنگ نامطمئن، شکنندگی بالا و مونتاژ ضعیف در این محصولات بیشتر دیده میشود. برای همین باید با دقت بیشتری خرید شوند.

از کجا بفهمیم صدای اسباب بازی برای کودک زیاد است؟

اگر صدای اسباب بازی برای بزرگسال هم آزاردهنده، تیز یا غیرعادی بلند باشد، برای کودک قطعا نامناسب تر است. مخصوصا اگر کودک وسیله را نزدیک گوشش نگه دارد یا زمان زیادی با آن بازی کند.